Afazja po udarze mózgu – Czym jest? Diagnoza, leczenie i rehabilitacja

Co to jest afazja?

Wszyscy używamy języka. Mówimy, znajdujemy właściwe słowa i wykorzystujemy je w odpowiednich sytuacjach, rozumiemy i czytamy. Pisanie, czytanie czy gestykulacja są integralnymi częściami naszego języka, wpływającymi na bezproblemową i jasną komunikację. Jeśli jeden lub kilka elementów przestaje poprawnie funkcjonować z powodu m.in. urazu mózgu, mówimy o afazji.

Afazja to zaburzenie językowe spowodowane uszkodzeniem części mózgu odpowiedzialnej za podstawowe umiejętności, jak mowa, czytanie i pisanie. Afazja może być wynikiem udaru, urazu, uszkodzenia mózgu lub innego schorzenia neurologicznego. Zarówno afazja u dziecka, jak i u dorosłych, wpływa na różne sposoby, w zależności od tego, które umiejętności językowe są uszkodzone. Niektórzy pacjenci z afazją mogą w ogóle nie mówić, podczas gdy inni mogą mieć problemy ze zrozumieniem tego, co słyszą lub czytają.

Osoby z afazją mogą również mieć trudności ze znajdowaniem odpowiednich słów i układaniem myśli w zdania. Mogą często się powtarzać i mieć problemy z zapamiętaniem słów lub nazw rzeczy.

Jakie są objawy afazji?

Afazja u dzieci i dorosłych występuje, gdy obszary lub sieci w mózgu związane z językiem są w pewnym stopniu uszkodzone. Może to być spowodowane wylewem krwi do mózgu, guzem lub wypadkiem. Afazja może być również efektem obrzęku, który może wystąpić jako naturalna reakcja mózgu na krwotok lub stan po operacji mózgu.

Właściwa diagnoza afazji to priorytet, zwłaszcza mając na uwadze fakt, że nie istnieją dokładnie dwa takie same przypadki. Jednak częścią wspólną jest to, że wyrażenie myśli i uczuć słowami wiąże się z dużą trudnością. Osoba z afazją może szukać słów, wypowiadać je w niewłaściwy sposób lub nienaturalnie odpowiedzieć coś innego niż to, o co została zapytana. Objawy afazji więc obejmują problemy z mówieniem, rozumieniem tego, co mówią inni, czytaniem i pisaniem, jednak każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.

Jakie są rodzaje afazji?

  1. Afazja motoryczna, inaczej nazywana afazją ruchową objawia się zaburzeniami w mówieniu

    Afazja ruchowa może być dalej podzielona na podtypy, które obejmują Broca i Wernickego. Objawy afazji ruchowej obejmują trudności w rozumieniu i produkowaniu mowy, nieumiejętność czytania i pisania. Osoby z afazją motoryczną mają również problemy ze znalezieniem słów oraz zrozumieniem mimiki i gestów.
    Najczęstszym ostrym objawem jest wspomniana wyżej afazja Wernickego. Ten rodzaj afazji powoduje, że osoby mają trudności ze zrozumieniem tego, co czytają lub słyszą, a także trudności w tworzeniu mowy lub pisania z powodu niemożności zrozumienia języka.
    Obszar Broca znajduje się w lewym płacie czołowym i zajmuje się produkcją mowy. Kiedy ten obszar jest uszkodzony, osoba także może mieć problemy z mówieniem, rozumieniem mowy i pisaniem płynnych zdań.

  2. Afazja sensoryczna sprawia, że osoba może mieć problem w rozumieniu języka

    Afazja sensoryczna to zaburzenie komunikacji, które wpływa na zdolność rozumienia tego, co mówią inni ludzie. Osoba może nie być w stanie zrozumieć mowy, jednak nadal może mówić. Charakteryzuje się niemożnością zrozumienia wypowiadanych słów, które osoba nadal może słyszeć i je wypowiadać. Nasilenie afazji czuciowej jest zmienne i może wahać się od łagodnych trudności ze zrozumieniem do całkowitej niezdolności do zrozumienia tego, co mówią inni.

     

  3. Afazja mieszana to połączenie afazji motorycznej i sensorycznej, objawiająca się problemem z zarówno rozumieniem słów, jak i ośrodkiem mowy.

    Afazja mieszana to rodzaj zaburzenia językowego, które wpływa na mowę osoby. Nazywa się to również afazją płynną lub transkorową afazją czuciową. Osoba miesza słowa i frazy w zdaniach i nie jest w stanie wytworzyć spójnej mowy. Osoba doświadczająca afazji mieszanej może powtarzać pewne frazy lub zastępować jedno słowo innym, które brzmi podobnie, ale nie ma sensu w zdaniu. Może mieć także trudności ze zrozumieniem tego, co mówią do nich inni, ponieważ ich mózg nie potrafi uporządkować fal dźwiękowych w sensowne słowa lub frazy.

  4. Afazja nominacyjna występuje wtedy, kiedy osoba ma trudności z logiką podczas mówienia lub pisania
    Afazja nominacyjna to zaburzenie mózgu, które powoduje, że osoba zapomina nazwy przedmiotów.

    Powoduje również trudności w zapamiętywaniu słów. Afazja nominacyjna jest spowodowana uszkodzeniem obszarów językowych w mózgu.

    Objawy afazji nominacyjnej obejmują:

    • Trudności z przypomnieniem sobie słów,
    • Zapominanie nazw obiektów,
    • Kłopoty z zapamiętaniem tego, co osoba powiedziała lub zrobiła.

  5. Afazja globalna to niemożność mówienia, jak i rozumienia.

    Afazja globalna to zaburzenie językowe, które wpływa na zdolność komunikowania się. Objawy afazji globalnej obejmują niezdolność do wymawiania słów, trudności w zrozumieniu tego, co mówią inni oraz trudności w pisaniu.

Jak rozpoznać afazję?

Afazja dziecięca, jak i wśród dorosłych może być trudna do zdiagnozowania, ponieważ często naśladuje inne zaburzenia mowy. Lekarz zazwyczaj stosuje serię testów, aby postawić diagnozę i zaplanować leczenie. Jak wspominaliśmy powyżej, mowa może być czasowo zaburzona po urazie mózgu, ale rzadko jest całkowicie tracona i w większości przypadków stopniowa poprawa następuje samoistnie. Dlatego też potrzeba kilku dni lub tygodni, aby określić, jak ciężka jest afazja, a nawet wtedy może nastąpić dalsza poprawa. Jeśli na przykład w ciągu kilku godzin lub dni po operacji pojawi się obrzęk, funkcje językowe mogą być zaburzone, jednak w zdecydowanej większości przypadków stan ulegnie poprawie w miarę ustępowania obrzęku.

Czy da się leczyć afazję?

Afazja rozwojowa, bądź innego typu może być bardzo stresująca zarówno dla osoby doświadczającej problemu, jak i dla jej rodziny czy przyjaciół. Mowa jest niezwykle istotną częścią interakcji międzyludzkich i jest to coś, co większość ludzi przyjmuje za pewnik. Z drugiej strony może być trudno odnaleźć się w nowej sytuacji, kiedy byłeś zależny od komunikacji werbalnej, a  nagle ośrodek mowy jest zaburzony. Na szczęście możliwe jest wyleczenie z afazji i nadal istnieją sposoby na skuteczną komunikację, nawet z afazją.

Zaburzenie mowy w postaci afazji wymaga pomocy wykwalifikowanych specjalistów. Leczenie afazji zależy od jej rodzaju. Zupełnie inaczej podchodzi się do pacjenta z wykrytą afazją ekspresyjną, który  może potrzebować terapii mowy, aby mówić wyraźniej i dokładniej używać słów, a inaczej z afazją receptywną, kiedy pacjent może potrzebować terapii czytania i pisania, aby pomóc zrozumieć, co się do niego mówi lub pisze. Istnieje wiele różnych rodzajów terapii dla osób z afazją w zależności od tego, jak wpływa ona na ich życie i jakie są cele rehabilitacyjne.

Przez powrót do zdrowia rozumie się odbudowę lub uczenie się nowych umiejętności komunikacyjnych, walkę z izolacją, która często towarzyszy afazji, oraz odzyskanie pewności siebie w kontaktach międzyludzkich. Większość naszych klientów wykazuje wymierne korzyści w zakresie umiejętności komunikacyjnych i poprawy jakości życia.

Czy afazję da się cofnąć?

Afazja mowy to bez wątpienia dotkliwy problem. Nie zawsze jednak jest trwała. Czy leczenie afazji po udarze jest możliwe? W niektórych przypadkach osoby mogą całkowicie wyzdrowieć bez żadnego leczenia. Niektórzy pacjenci mogą odnieść korzyści z częściowego samoistnego wyzdrowienia, ale pozostaną z innymi objawami afazji, które nie ustępują. 

W takich przypadkach terapia mowy i języka może z czasem bardzo pomóc w próbie odzyskania umiejętności językowych. Im wcześniej po udarze rozpocznie się leczenie, tym lepiej.

Bardzo często pojawia się pytanie: jak długo trwa afazja po udarze mózgu? Kiedy dana osoba przeszła udar, może doświadczać wielu różnych objawów. Jednym z nich jest afazja. Afazja to niezdolność do tworzenia lub rozumienia języka. Może być spowodowana uszkodzeniem ośrodków językowych w mózgu lub uszkodzeniem połączeń między tymi ośrodkami a innymi obszarami mózgu. Afazja może trwać od kilku dni, miesięcy lub lat, w zależności od tego, jak ciężka jest i co ją spowodowało.

Inne czynniki, które mogą odgrywać rolę w powodzeniu powrotu do zdrowia, to nasilenie uszkodzenia mózgu oraz wiek i stan zdrowia pacjenta. Zmotywowany pacjent ma również większe szanse na poprawę. Chociaż afazja może być trudna do pokonania, ważne jest utrzymanie pozytywnego nastawienia oraz regularna praca ze specjalistą.

Jak komunikować się z osobą cierpiącą na afazję?

Przede wszystkim staraj się być cierpliwy i traktuj osobę z afazją tak samo, jak każdego innego człowieka. W miarę możliwości możesz mówić wolniej, jednak przy tym warto wspomnieć, że afazja najczęściej nie wpływa na umiejętność myślenia. Czasami będziesz musiał wypróbować różne sposoby, aby przekazać wiadomość, na przykład rysując lub pisząc rzeczy lub używając symboli. Nie spiesz się i postaraj się, aby osoba z afazją dobrze Cię zrozumiała.

Osoba cierpiąca na afazję może mieć trudności w produkcji mowy, takie jak niewyraźna mowa i trudności w znalezieniu odpowiednich słów, jak i ze zrozumieniem, co mówią do niej inni. Komunikacja z osobą cierpiącą na afazję jest trudna, ponieważ w wielu przypadkach nie jest ona w stanie wypowiadać się w sposób kompleksowy i płynny, jak przed urazem. Jednym ze sposobów komunikowania się z kimś, kto ma afazję, jest używanie obrazów i gestów. Pomoże to używać innych zmysłów do komunikowania się, co w innym przypadku byłoby ograniczone z powodu upośledzenia zdolności mówienia.

Leczenie afazji u dzieci

Leczenie afazji u dzieci nie różni się zbytnio od leczenia dorosłych. Istnieją jednak pewne kwestie, które należy wziąć pod uwagę podczas leczenia dzieci z afazją. Na przykład ważne jest zapewnienie im możliwości interakcji społecznych, a sesje logopedyczne powinny być dostosowane do potrzeb i zainteresowań dziecka. Rozwiązaniem są prowadzone przez nas turnusy rehabilitacyjne dla dzieci z afazją, które dedykowane są dzieciom, które doświadczyły uszkodzenia mózgu i wymagają profesjonalnej rehabilitacji logopedycznej.

Na organizowanych turnusach realizujemy zajęcia z zakresu:

  • rehabilitacji neurologopedycznej,
  • rehabilitacji neuropsychologicznej,
  • neuroterapii zrozumienia,
  • rehabilitacji zaburzeń odżywiania i łaknienia,
  • rehabilitacji odruchów połykania.

I wiele więcej. Więcej informacji znajdziesz na naszej dedykowanej podstronie o turnusach rehabilitacyjnych.

Wszelkich informacji o najbliższych wolnych terminach można uzyskać telefonicznie od poniedziałku do niedzieli.

dr n. med i n. o zdr. Zofia Twardochleb – tel. 516 133 423,
dr n. med i n. o zdr. Marta Szczepańska – tel. 510 263 976.

Nasza oferta

Konsultacje neurologiczne

Konsultacje neurologiczne

Diagnoza deficytów pouszkodzeniowych mózgu    KONSULTACJA nr 1 Diagnoza - deficyty pouszkodzeniowe mózgu, udary, urazy czaszkowe, uszkodzenia okołoporodowe- USG przezciemiączkowe neuroobrazowanie - omówienie, odczyt, diagnoza funkcji kory mózgowej.  ...

czytaj dalej
Neurorehabilitacja po COVID-19

Neurorehabilitacja po COVID-19

Neurorehabilitacja pacjentów po przebytymCOVID-19Otrzymujemy coraz więcej zgłoszeń od pacjentów, u których wystąpiły zmiany pocovidowe z pytaniem, czy możemy im pomóc. Odpowiedź oczywiście brzmi TAK.Jeżeli zaobserwowałeś u siebie lub swoich bliskich zmiany takie jak:...

czytaj dalej
Rehabilitacja pacjentów z Afazją

Rehabilitacja pacjentów z Afazją

Rehabilitacja pacjentów z AfazjąNajwiększą ilość pacjentów z afazją stanowią pacjenci po udarach niedokrwiennych (80%), dalej w kolejności udary krwotoczne, krwiaki, resekcje guzów – czyli wszystkie te przypadki, które powodują uszkodzenia mózgu i jego wyższych...

czytaj dalej
Wczesna interwencja kliniczna małego dziecka

Wczesna interwencja kliniczna małego dziecka

DRODZY RODZICE !
Pragniemy zwrócić Państwa uwagę na nieprawidłowości w rozwoju dziecka, które ujawniają się już w pierwszych miesiącach i latach życia. Im wcześniej zostaną dostrzeżone i im prędzej dziecko zostanie objęte fachową pomocą i rehabilitacją, tym większe są szanse na to, że deficyty te nie pogłębią się lub nawet zostaną całkowicie wyeliminowane.

czytaj dalej

Masz pytania?Napisz do nas

 

Afa-Med Centrum Neurorehabilitacji

Nasze oddziały:

    • Żary – ul. Domańskiego 13 – (wjazd od ul. Spokojnej, teren 105 Szpitala Wojskowego)
    • Łódź – ul. Zawiszy Czarnego 10
    • Poznań – ul. Dąbrowskiego 36/19

Rejestracja: 8:00-18:00 codziennie
dr n. med. i n. o zdr. Twardochleb Zofia - tel. +48 516 133 423,
dr n. med. i n. o zdr. Szczepańska Marta - tel. +48 510 263 976,
e-mail: z.twardochleb@wp.pl